Eindhovense media schrijven vooral over veiligheid en cultuu


Door Bart Brouwers
  • 13 juli 2016

Veiligheid en cultuur zijn de belangrijkste thema’s voor Eindhovense media. Milieu, integratie en welzijn komen er veel bekaaider vanaf. Dat blijkt uit een onderzoek dat het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek en Hogeschool Windesheim in Eindhoven hebben uitgevoerd. Voor veiligheid (vooral in de vorm van politieberichten) is ruim tien keer zoveel aandacht als voor milieu. De voorlopige uitslagen werden vandaag gepresenteerd aan vertegenwoordigers van de Eindhovense media. Een volledige rapportage volgt later nog.

Het onderzoek concentreerde zich op de productie van de Eindhovense media tussen 7 en 13 maart van dit jaar. In die week werden 457 artikelen over Eindhovense onderwerpen geanalyseerd en gerubriceerd. Ongeveer een kwart van die berichten ging over het beleid van de stad (simpel gezegd: de onderwerpen waar de politiek zich mee bezig houdt).

Centrale vraag in het onderzoek was welke rol de verschillende nieuwsaanbieders spelen bij de verspreiding van het nieuws. “We wilden weten hoe zuurstofrijk het Eindhovense nieuws-ecosysteem is”, zegt onderzoeker Devid Ilievski van het lectoraat Media & Civil Society van Windesheim. Het onderzoek moet later ook in de vier grote steden van Nederland plaatsvinden; in die zin was de Eindhovense exercitie een pilot voor dat traject.

Volgens de onderzoekers vormen de hoeveelheid en diversiteit van de bronnen per artikel een goede indicatie voor de kwaliteit van de berichtgeving. De kranten doen het kwantitatief het beste: ze hebben gemiddeld 1,65 bronnen per artikel. Audiovisuele media doen het iets minder goed met 1,55 bronnen en de online media scoren hier het slechtst met gemiddeld 1,4 bronnen per artikel. Dit laatste getal wordt nogal beïnvloed door 112brabant, dat slecht bij 1 op de 10 berichten een bron vermeldt.

Qua diversiteit zijn de bronnen in Eindhoven keurig verdeeld over burgers, maatschappelijk middenveld en institutionele bronnen. Binnen die categorieën valt wel op dat het aandeel ‘deskundigen’ met 5% relatief laag is en dat van bestuur en bedrijven (24% en 18%) relatief hoog.

Naast de algemene analyse hebben de onderzoekers ook ingezoomd op één relevant thema dat tijdens die week in de lokale media een belangrijke rol speelde: de aangekondigde sluiting van zwembad De Tongelreep. Hieruit blijkt de dominante rol van het Eindhovens Dagblad en – in iets mindere mate – Studio040. Het ED neemt ruim de helft van alle artikelen over dit onderwerp voor zijn rekening, Studio040 is goed voor 30%. Omroep Brabant, Eindhoven Dichtbij en Groot Eindhoven doen het met 6, 6 en 3% beduidend slechter. E52 berichtte tijdens de onderzoeksweek niet over dit onderwerp.

Volgens de onderzoekers wordt in Eindhoven – net als elders – veel nieuws vaak gekopieerd. “Als de gemeente Eindhoven een persbericht verspreidt, nemen tien media dat direct min of meer een-op-een over”, zegt Quint Kik, die namens het stimuleringsfonds het onderzoek leidde. “Dat zou je tot de vraag kunnen brengen wat het nieuws nog waard is als het geen nieuwe informatie bevat.” Volledig eigen nieuws is met een lantaarntje te zoeken, zeggen de onderzoekers. Ze concluderen dat dat maximaal 3% van het totale aanbod uitmaakt. Hoe dan ook spelen de traditionele media daar de belangrijkste rol.

Social media
Ook het social media gebruik van de Eindhovense media is onderzocht. Daarvoor werd vooral ingezoomd op het twittergebruik van ED en Studio040. De eerste was goed voor 23 tweets per dag op de account @ED_Eindhoven (een van de 33 actieve twitter-accounts van het ED), de tweede bleef steken op 18 per dag. Het aantal tweets is hoog, maar voor beide media geldt dat de interactie die daarop zou kunnen volgen, achterwege blijft.

De onderzoekers hebben op basis van hun voorlopige conclusies drie aanbevelingen voor de Eindhovense media:

  1. Zorg voor meer diepgang in het bronnengebruik. Deskundigen zijn ondervertegenwoordigd, bedrijven oververtegenwoordigd.
  2. Zet in op eigen nieuwsgaring en produceer minder van hetzelfde.
  3. Zorg voor interactie met de doelgroep, waardoor nieuwsberichten beter worden opgemerkt en een breder publiek trekken.
Er is één reactie op dit artikel↓

Bart Brouwers

Mede-oprichter en mede-eigenaar van Media52 BV, uitgever van e52.nl - @brewbart op Twitter.

> Bekijk alle artikelen van Bart


1 reactie

Christian Curré
14 juli 2016

Interessant dat hier onderzoek naar gedaan is, het kan de Eindhovense media alleen maar scherper maken en dat lijkt me altijd goed. Toch enkele kanttekeningen.

Het SvdJ heeft een pilot in Eindhoven gedaan/laten doen als opmaat naar een verder onderzoek in de ‘vier grote steden’ naar kracht en kwaliteit van regionale nieuwsgaring. Een dergelijk vooronderzoek is doorgaans bedoeld om de vraagstelling en methoden te testen op werk- en houdbaarheid. We kunnen derhalve niet te veel conclusies aan het onderzoek verbinden.

Daarbij is het tijdwindow wel heel erg klein; het lijkt me wat kort door de bocht om aan de hand van een doorlichting van enkele dagen te concluderen dat twee nieuwsdomeinen het nieuwspallet domineren. Dat lijkt me nogal wiedes als je net zelf hebt geconcludeerd dat er in een regionale poel niet altijd en per se heel veel valt te vissen. Ook de constateringen dat er in dat tijdperk sommige media krachtiger waren dan anderen en dat er weinig expertise achter de verhalen zat lijken me derhalve wat kort door de bocht.

Echter, als we de ‘conclusies’ als positief-prikkelend willen aannemen, dan is er zeker wat te zeggen voor een oproep voor meer eigen en originele nieuwsgaring, meer aandacht voor alternatieve belichtingen en daarmee een einde aan het ongeïnspireerde overnemen van, inderdaad, met name telex-nieuws.

We moeten misschien ook wel vaststellen dat er maar weinig partijen actief zijn in de vijfde stad van Nederland als het om nieuws uit stad en regio gaat. En dat zij die er wel zijn snel onder druk komen te staan van een dwingend verdienmodel waarbij de eigenaren schaalvergroting willen en steeds maar de personeelslasten willen drukken. Dat verhoudt zich niet met de wens om goede en kwalitatief hoogwaardige journalistiek te bedrijven die onderzoekend van aard mag zijn (en niet slechts uit bureauwerk bestaat).

Volgens mij komt hiermee gewoon weer de vraag op tafel in hoeverre het bevorderen van hoogwaardige journalistiek eigenlijk een private of juist een publieke functie moet zijn. Het argument dat zakelijk een betere garantie is voor onafhankelijkheid is natuurlijk maar één kant van de zaak; waarom zou een overheid niet de verantwoordelijkheid (moeten) nemen?

Al het andere beleid vanuit de overheid wordt toch ook verondersteld in optimale dienst van en namens de burger te zijn? Bovendien, de NOS bestaat toch ook naast RTL en SBS. Waarom lijkt het zo te zijn dat hoe regionaler en lokaler het nieuws wordt, hoe meer de journalistiek privaat gefinancierd moet worden… Omroep Brabant moet al een gemixt verdienmodel hebben en lokale kranten en websites zijn meestal privaat… terwjl Studio 040 dan weer wel subsidie krijgt…

Wat *is* de beleidsrationale* hierachter eigenlijk?

Wie zou de hoeder en probleemeigenaar van de lokale en regionale media moeten zijn? Als je uitgaat van een verdienmodel heb je betalende afnemers nodig en dat maakt de drempel weer hoger en zo komen we in een vicieuze cirkel, terwijl je juist onafhankelijk en voor iederéén nieuws wilt brengen en van toelichtingen en achtergronden wilt voorzien.