Gemeente Groot-Eindhoven anno 2020


Door Pieter Hendrikse
Leestijd ± 3 minuten

Pieter Hendrikse beziet “Vanaf De Hovenring” de gebeurtenissen in en soms ook buiten Eindhoven. Hij doet dat zowel vanuit zijn eigen expertise (onderwijs, sociaal/cultureel domein) als in een vrije rol.

"...Bijna 100 jaar later weten we niet beter of we leven met z’n allen in Eindhoven..."

En zo hobbelen we vrolijk naar het volgende jubileum. Jawel, het huidige ‘Groot-Eindhoven’ is bijna 100 jaren oud. Het toenmalige stadje Eindhoven barstte uit zijn voegen. Annexatie was het toverwoord. De getalsverhoudingen hadden trouwens net zo makkelijk kunnen leiden tot het primaat voor Woensel. Deze gemeente was ’n stuk groter en kende ook veel meer inwoners dan het betrekkelijk kleine Eindhoven.

Tongerle had een krachtig plattelandskarakter, ’n boerensamenleving zogezegd. Ze hadden weinig op met de wijzigingen van de gemeentegrenzen en trokken zich er, naar verluidt, de eerste decennia ook weinig van aan.
Ook in Stratum, Strijp en Gestel was er weinig enthousiasme en veel gemor. Schoorvoetend wende men aan het idee van de grote stad. De wetenschap dat men daar druk doende was om in rap tempo veel welvaart in deze contreien te brengen, trok ze over de streep.

De industriële voorlieden lieten stevig van zich horen in de aanloop naar de fusie in 1920. Tabak- en textielbaronnen, en niet te vergeten Philips. Expansie veronderstelt ruimte, en de behoefte daaraan hadden ze, zowel letterlijk als figuurlijk.

Bijna 100 jaar later weten we niet beter of we leven met z’n allen in Eindhoven. We koesteren het prachtige dorpshart van Strijp, de statige Elzent in Stratum, de Woenselse Markt en de Genneper Parken, alsof ’t sinds jaar en dag ‘Eindhovens’ is.

Er zijn vandaag de dag tal van overeenkomsten met de situatie in de aanloop naar 1920.
Randgemeenten die veel fiducie hebben in bestuurlijke schaalvergroting zijn er niet te vinden. De negen gemeenten die zijn verenigd in het Stedelijk Gebied Eindhoven (SGE) beklemtonen de autonomie. Samenwerken is het devies, want die kun je immers altijd opzeggen.
Al jaren barst Eindhoven uit z’n voegen, maar bestuurlijke versterking komt er slechts met mondjesmaat.
Captains of industry van bijvoorbeeld VDL, ASML, Philips (jawel:-) en NXP beklemtonen de noodzaak tot verdere krachtenbundeling in het openbaar bestuur. Brainport vraagt er om.

Origineel van Cultuur Eindhoven om voor een mogelijk eeuwfeest een invalshoek te kiezen die zo op ‘t eerste gezicht niks van doen heeft met ‘n reflectie op de annexatie van toen….
Een ontbijtsessie vormde de aftrap. De wethouder van Cultuur deed de oproep tot een brainstorm: ”…waarom we dit willen vieren en wat we dan precies vieren….”.

Daar ben ik ook wel heel erg nieuwsgierig naar, ’n culturele context biedt immers ’n krachtige aanvliegroute om te feesten.
Naarstig op zoek dus naar de sociaal/culturele achtergronden waarbinnen indertijd de nieuwe gemeentegrenzen werden vastgesteld. Zie welk heil dat de stad heeft gebracht, en leer daarvan voor de volgende etappe….
Blijkbaar is het nog niet zo simpel om dat zichtbaar te maken. De wethouder voelt zich hopelijk uitgedaagd om ons deelgenoot te maken van haar visie. Tot op heden heb ik daarvan echter geen enkele publicatie kunnen ontdekken.

Jammer, want het zou immers zomaar dé bouwsteen kunnen vormen voor het fundament onder de zo noodzakelijke bestuurlijke herinrichting van, inderdaad, nog weer ‘n keer ‘Groot-Eindhoven’.

Er zijn nog geen reactie op dit artikel↓

Pieter Hendrikse

Pieter Hendrikse is columnist voor E52. Hij schrijft onder meer over onderwijs en het sociaal-/culturele domein. Klik op de link hieronder voor al zijn columns en een interview met deze columnist.

> Bekijk alle artikelen van Pieter