Nuenen bij Eindhoven, of toch bij Son?


Door Pieter Hendrikse
Leestijd ± 3 minuten
  • 21 juni 2017

Pieter Hendrikse beziet “Vanaf De Hovenring” de gebeurtenissen in en soms ook buiten Eindhoven. Hij doet dat zowel vanuit zijn eigen expertise (onderwijs, sociaal/cultureel domein) als in een vrije rol.

"Gedeputeerde Spierings: eind volgende week ingrijpen dus!"

Jawel: het hoge woord is er uit! De Provincie laat weten dat het gemeentebestuur van Nuenen vòòr 1 juli a.s. moet laten weten welke bestuurlijke toekomst zij voor zich ziet: fuseren met Eindhoven of met Son!? Na jaren van gedraai en gedraal moet het nou afgelopen zijn moet Gedeputeerde Spierings hebben gedacht. De raad van Nuenen wil eigenlijk nog onderzoekend doorakkeren tot november. Want wie weet welke nieuwe inzichten er zoal nog kunnen opborrelen tijdens de zomervakantie. En zo gaat ’t nou al sinds tijden. Uitstellen, onderzoeken, neus snuiten, afwachten, niks doen.

Thorbecke moet zich in z’n graf omdraaien bij zoveel besluiteloosheid in de slimste regio… Bestuurlijke vernieuwing staat opnieuw, en opnieuw, op de agenda. De regio Eindhoven lijkt er ’n abonnement op te hebben. Zelden ’n dossier gezien waar sinds decennia met ’n zekere regelmaat meer drukte over wordt gemaakt dan de gemeentegrenzen in Brainport….of all places.
 Mijn buurman zei zo’n vijfendertig jaar geleden al dat het hem niet uitmaakte waar hij zijn paspoort moest ophalen.

Vorig jaar nog werd er weer ’n lijvig rapportje gepresenteerd met wijze herindelingsadviezen. De kool en de geit werden gespaard. De provincie nam ’t advies heldhaftig over en gemeenten reageerden na twee (!) dagen al buitengewoon terughoudend. In commentaren in het Eindhovens Dagblad ging het al over “…gesol met de democratie…” en “.. laat de provincie taken afdragen.…”

Thorbecke’s idealen hebben we wel zo’n beetje gerealiseerd. Hij bedacht een prachtig stelsel van bestuurlijke gelaagdheid. Meer dan 150 jaar heeft het redelijk tot goed gefunctioneerd.
Rijk, provincie en gemeente.

In de 19e eeuw ontstonden de natiestaten. Het model van Thorbecke paste daarbij perfect. Top-down en bottom-up groeide het land als eenheidsstaat.

De 20e eeuw liet groei zien van internationale organen  zoals de EU. En wat bleek: de natiestaten zaten de ontwikkeling van grensoverschrijdende regio’s in de weg: Thorbecke’s vondst was daaraan mede debet.

De 21e eeuw is gestart met een onstuitbare verdere opmars van steden. Bijpassende bestuurlijke modellen zoals de voormalige Agglomeratie Eindhoven sneuvelen in ons land al bij voorbaat: passen niet in het stelsel.

De historische ontwikkeling van Eindhoven past zo bezien perfect in het Thorbeckiaanse ontwikkelingsmodel: zelfstandige (!) heide-/landbouw-/veedorpen worden ingelijfd aan het begin van de 20e eeuw, en dat ondanks verzet van plaatselijke politici. De ‘hogere’ bestuurslagen verordonneren. De stad ontwikkelt zich verder in de Euregio met Aken en Leuven zonder dat daaraan enige bestuurlijke autoriteit kan worden toegekend. De randgemeenten verkneukelen zich: profiteren van geneugten van de groeibriljant die de Lichtstad inmiddels is. Economisch meedeinen op de stedelijke expansie en tegelijkertijd op de hoeken van de straat de kleinschaligheid van de overzichtelijke dorpspolitiek propageren.

’t Vernieuwingsdenken blijft vastlopen in klein-politieke egotripperij en vermeende onoverbrugbare belangen tussen stad en platteland. De romantiek van het Brabantse dorpsplein tegenover de hightech-zakelijkheid van de grote (…) stad. Afspraken, vaak contre coeur, over woningcontingenten en verkeersafwikkeling, maar dat is het dan wel zo’n beetje. Vooral uitkramen dat er samenwerking moet komen en vervolgens overgaan tot de orde van de dag.
Eindhoven heeft wel méér dan 220.000 inwoners (écht groot 🙂 en moet toch net zo makkelijk zaken kunnen doen met Shanghai waar zo’n 25 miljoen (!) mensen leven, als met buur Waalre, ’n gemeente met zo’n 17.000 ingezetenen. De verhoudingen zijn zoek, een goede bestuurlijke balans evenzeer.

Thorbeckes gedachtegoed biedt geen ruimte om stappen te zetten in de bestuurlijk beklemmende ruimte waarin ’n stad als Eindhoven verzeild is geraakt. Ook ontbreekt het aan Thorbeckiaanse politieke moed om doortastend wet- en regelgeving te maken. Wat nu rest is weer ’n onvruchtbaar debat. Het laat de burgers koud. En, om mijn buurman van destijds te parafraseren: ’n vinkje plaatsen en m’n reisdocument dan digitaal laten toesturen? OK: en dan bij ’n Primera naar keuze afhalen, het maakt toch niet uit in welke gemeente die winkel dan toevallig te vinden is?!

Nuenen sprokkelt er weer ’n half jaartje bij en de andere satellieten zien gniffelend toe. Verschotting heet dat ook wel, oftewel, vooral je eigen ding doen en de buren met de sores laten zitten.

Spierings: eind volgende week ingrijpen dus!

Er zijn nog geen reactie op dit artikel↓

Pieter Hendrikse

Pieter Hendrikse is columnist voor E52. Hij schrijft onder meer over onderwijs en het sociaal-/culturele domein. Klik op de link hieronder voor al zijn columns en een interview met deze columnist.

> Bekijk alle artikelen van Pieter