Onderwijs met overtuiging sinds 1916


Door Pieter Hendrikse
Leestijd ± 3 minuten

Pieter Hendrikse beziet “Vanaf De Hovenring” de gebeurtenissen in en soms ook buiten Eindhoven. Hij doet dat zowel vanuit zijn eigen expertise (onderwijs, sociaal/cultureel domein) als in een vrije rol.

"Zouden we Ons Middelbaar Onderwijs anno 2017 opnieuw kunnen en willen uitvinden?"

Het is zover: het eeuwfeest van de vereniging Ons Middelbaar Onderwijs (OMO) is echt ten einde.

In Bergen op Zoom startte in september 1916 de eerste ‘OMO-school’. En ’n dag later werden de eerste leerlingen verwelkomd in Waalwijk: de tweede school opende de poort. En in de jaren daarna zouden er vele volgen: om te beginnen in Helmond en Eindhoven. Inmiddels maakt OMO school in zo’n honderd gebouwen in ‘het Brabantse’.

Ooit begonnen als katholieke (!) onderwijsemancipatorische motor die de ontluikende industriële economie van Brabant kracht gaf. Voorgezet onderwijs voor àlle kinderen werd al rap het devies.
Vandaag de dag een professionele organisatie met een verantwoordelijkheid voor bijna de helft van het totale onderwijsaanbod tussen de Oosterschelde in Zeeland en de Maasoevers in Limburg. En dat allemaal op initiatief van gewone burgers. Ons Middelbaar Onderwijs is trouwens al honderd jaar ’n ‘lekenorganisatie’. Geïnspireerd vanuit de katholieke traditie, maar geenszins institutioneel eigendom van de kerk. Ook nooit geweest.

De ‘roomsen’ hoopten al te veel verstedelijking zoveel als mogelijk tegen te gaan en bepleitten scholen op ’t platteland. De ‘welgestelde burgerij/-industriëlen’ wenste administratief geschoolde krachten en ondersteunde de initiatieven. Waar kapitaal en religie elkaar vonden kwamen aldus geografisch breed gespreide voorzieningen tot stand waar iedereen van profiteert. Kom daar vandaag de dag nog maar ‘ns om zonder de hoon van velen over je af te roepen.
De onderwijsemancipatie is wel zo ongeveer voltooid en de eenzijdige (roomse) verzuiling loopt in Brabant op de laatste benen. Het onderwijsaanbod onderscheidt zich niet van andere goede(!) scholen.
Alle politieke onderwijsstormen over schaalvergroting, megalomanie aan de top, zelfverrijking en wanbeheer: het is gelukkig aan Ons Middelbaar Onderwijs allemaal altijd voorbijgegaan.

De vraag die mij intrigeert: zouden we OMO anno 2017 opnieuw kunnen en willen uitvinden? Scholen voor velen, vanuit ’n specifiek gedachtengoed opgezet en binnen ’t verband van ’n vereniging bestuurd?

Wie zou dàt niet willen kun je misschien beter zeggen….

We vragen immers in toenemende mate om scherp geprofileerd onderwijs, scholen waar iets te kiezen valt, maatwerk voor leerlingen en zoveel mogelijk ‘baas in eigen huis’. Scholen waar goed gecontroleerd kan worden wat er met de financiën gebeurd: transparantie als vanzelfsprekendheid.
Veel ‘OMO-tjes’ in ’t land zou leiden tot ’n krachtiger branche in het Voortgezet Onderwijs (VO). Dus navenant meer balans in de relatie met de ‘financier’ (lees: overheid). En toch gebeurt ’t niet. De bestuurlijke schaalvergroting in het VO leidde weliswaar tot meer regionaal georiënteerde besturing, maar ‘klein’ bleef ‘fijn’. Gemiste kansen!

OMO kan met recht terugzien op ’n volle eeuw van geslaagd onderwijs. Grootschaligheid in de aansturing en kleinschaligheid in de uitvoering. Ruim 60.000 leerlingen bevolken weer de studielandschappen,lokalen en practicumruimtes van Ossendrecht tot Grave en van Drunen tot Valkenswaard.
Werkjaar nummer 101 van deze solide organisatie is voltooid en was ongetwijfeld weer succesvol.
We kunnen ons nu opmaken voor het eeuwfeest van de oudste OMO-school in onze contreien: het goede Eindhovense Sint-Jorislyceum. Ooit aan de Elzentlaan en nu blakend van vitaliteit op ’n prachtige plek aan de Roostenlaan.

Proficiat!


Pieter Hendrikse

Pieter Hendrikse is columnist voor E52. Hij schrijft onder meer over onderwijs en het sociaal-/culturele domein. Klik op de link hieronder voor al zijn columns en een interview met deze columnist.

> Bekijk alle artikelen van Pieter

Geen reacties

Meld je aan of log in om te reageren