Roetvegen en ZwartePieten: Hollands polderen


Door Pieter Hendrikse
Leestijd ± 3 minuten

Pieter Hendrikse beziet “Vanaf De Hovenring” de gebeurtenissen in en soms ook buiten Eindhoven. Hij doet dat zowel vanuit zijn eigen expertise (onderwijs, sociaal/cultureel domein) als in een vrije rol.

"...adepten uit het ‘pro-Zwarte-Pieten’ kamp krijgen geen kans om bovenmatig nationalistisch ressentiment in de publieke boventoon te laten overheersen..."

Het programma ÉenVandaag heeft onlangs een enquete uitgezet: 80% van de ondervraagden wil geen verandering. Zwarte Piet moet blijven.

En in 2014 schijnt er al ‘n werkbaar dogma te zijn uitgevaardigd: Pieten worden niet zwart geboren, maar worden zwart van de schoorsteen. Zo bezien schijnt er dus niks op tegen om die 80% hun zin te geven.

Uit de Pietenatlas 2017 blijkt dan ook dat Pieter dit jaar hoofdzakelijk bruin of zwart is. In sommige gemeenten lopen roetveegpieten mee.

Mooi woord trouwens: roetveegpiet. Nog interessant om exact te definiëren wat nou ’t verschil is tussen traditionele en ‘andere’ pieten: felgekleurden, ’beveegden’, helpers zonder kleur, andersgekleurden, veegpieten en schoorsteenpieten.

Er komen dit jaar minder meer roetveegpieten dan mocht worden verwacht. Dat is wel weer jammer. ’n Rijke schakering aan gekleurde pieten geeft het straatbeeld een feestelijk, enigszins carnavalesk karakter bij de intochten van Sint. En daar is het toch óók om te doen bij de viering van Sinterklaas.

Roetveegpieten schijnen evenwel te gemakkelijk te worden herkend door de ‘gelovigen’. En dat vinden intochtcomités niet leuk.

Waarom eigenlijk niet? Immers, de pikzwarte Piet met kroeshaar en dikke lippen is al jaren uit het straat- en plaatjesbeeld verdwenen. De veelkleurigheid die onze samenleving siert mag best ook tot uitdrukking komen in het jaarlijkse kadootjesfestival begin december.

De felle discussie die de laatste jaren woedde, heeft niet geleid tot verdere escalatie van het pietendebat. De ‘Friese blokkade’ zaterdag jl. op de autosnelweg richting Dokkum vormde ’n flinke donkere rimpel in ’n overigens sobere polemiek.
In de Randstad, waar men wel vaker denkt de trend te zetten, wordt natuurlijk wél verandering gewenst. In de drie grote steden stapte er dan ook geen énkele Zwarte Piet meer van boord.

De randstedelijken vinden ‘t nog knap lastig om de juiste formule te vinden. In Amsterdam bedachten ze ‘Spaanse edellieden’ als lonkend alternatief. Smakeloos: immers ook die edellieden mogen verantwoordelijk gehouden worden voor slavenhandel met zwarte Afrikanen.

En zo polderen we voort. Met het Sinterklaasjournaal als het zichtbare geweten. Wat haalbaar en wenselijk is wordt daar als eerste vertoond en tot norm verheven. Zelden ‘n onderwerp meegemaakt waarin de verbinding tussen sociaal-cultureel erfgoed en massamedia zo krachtig tot uitdrukking komt.

Gelukkig is het leven in een land waarin de extremen zo weinig kansrijk zijn om bepalend te worden voor ons collectieve gedrag.
De adepten uit het ‘pro-Zwarte-Pieten’ kamp krijgen geen kans om bovenmatig nationalistisch ressentiment in de publieke boventoon te laten overheersen.
Ook is er geen ruimte voor het hoofdzakelijk Hollandse anti-Pieten-bastion om de romantiek van de traditie uit onze jeugd te verkwanselen.

En ere wie ere toekomt: ons beschamende koloniale / slavenhandelverleden is mede geagendeerd als gevolg van maatschappelijke beroering rond Zwarte Piet.
Het belang om meer expliciet aandacht te hebben voor de ‘identiteit’ en traditie(s) van ons land, is mede aan ‘t licht gekomen door aandacht voor onze ‘eigen’ Zwarte Piet.

Bijvangsten van een discussie die er overigens vooral op gericht dient te zijn dat (on)gelovigen met volle teugen genieten van de gulle gaven van de Goedheiligman: spannende weken dus 🙂

Er zijn nog geen reactie op dit artikel↓

Pieter Hendrikse

Pieter Hendrikse is columnist voor E52. Hij schrijft onder meer over onderwijs en het sociaal-/culturele domein. Klik op de link hieronder voor al zijn columns en een interview met deze columnist.

> Bekijk alle artikelen van Pieter