Verkeer grote impact op de luchtvervuiling


Door Linda Bak
Leestijd ± 3 minuten
  • 19 oktober 2017

Het minderen van verkeer in het centrum heeft positieve invloed op de luchtkwaliteit in de stad. Aan de hand van de gegevens van de airboxen van AiREAS, een sustainocratische samenwerking tussen burgers en overheden dat op verschillende plekken in de stad de luchtvervuiling meet, is te zien dat luchtkwaliteit beter is wanneer er minder auto’s door het centrum rijden.  

Om op kleine schaal het effect van verkeer op de luchtkwaliteit in het centrum te meten, heeft AiREAS drie achtereenvolgende zondagen met elkaar vergeleken. Één van die zondagen was de dag waarop de Eindhovense marathon plaats vond. Een groot deel van het centrum was afgesloten voor verkeer. Ook de gegevens van de zondag daarvoor en daarna zijn bekeken. “Het is interessant dat er in de grafieken duidelijk te zien is dat de luchtvervuiling op de dag van de marathon minder was dan op de andere gemeten dagen. Minder auto’s in de stad heeft dus meteen invloed op de luchtvervuiling”, vertelt Jean-Paul Close, oprichter van AiREAS.

"Door de moderne technologieën kunnen we de luchtvervuiling meten en zien we de effecten van onze keuzes."
Jean-Paul Close —

Analyse
Close analyseert de grafieken: “Rondom het middaguur op de dag van de marathon is een duidelijk dal te zien in het aantal deeltjes fijnstof per kubieke meter. Dit is te verklaren door te kijken naar het programma van de marathon. Rondom het middaguur waren alle activiteiten in volle gang. Er waren al veel mensen in de stad te vinden en de wegen waren vooral afgesloten. ‘s Ochtend gingen mensen met de auto naar de nog wel bereikbare delen van de stad en in de namiddag gingen zij weer naar huis. Maar ook op die tijdstippen was de luchtvervuiling minder dan op de andere dagen.”

Toch is het moeilijk om aan de hand van de grafieken conclusies te trekken. De luchtkwaliteit hangt namelijk van nog veel meer factoren af, bijvoorbeeld van het weer. “Het is altijd heel belangrijk om ook naar de context te kijken.” Windrichting, zonnekracht en regen hebben invloed op de metingen. “Het weer op de zondagen was vergelijkbaar. Als we dan naar de grafieken kijken en goed nadenken over de context, kunnen we dus wel stellen dat het weinige verkeer op de zondag van de marathon een positieve invloed heeft gehad op de luchtkwaliteit.”

De metingen
AiREAS meet elke tien seconden de luchtvervuiling op verschillende plaatsen in de stad. Door deze methode zijn alle pieken en dalen goed zichtbaar. Daarentegen meet het RIVM door middel van stikstofdioxidebuisjes het gemiddelde aantal vervuilende stoffen in de lucht in een bepaalde periode. Aan de hand daarvan heeft zij normen opgesteld omtrent de luchtvervuiling. Op negen plekken in Eindhoven blijft de luchtvervuiling niet onder de norm. Maar deze normen zijn volgens Close geen goede manier om de luchtvervuiling in kaart te brengen. “De normen zijn allemaal relatief. Dat is het zelfde als wanneer je zegt: iedereen die een banaan eet is gezond. Betekent dat dat iedereen die elke dag een banaan eet gezond is? Ook wanneer degene iedere dag ook een fles whiskey op drinkt? Nee natuurlijk niet. Die banaan heeft namelijk niks met die whiskey te maken. Dat geldt ook voor de luchtvervuilende stoffen.” Het is volgens hem voor de gezondheid van mensen belangrijker om te kijken naar de metingen over de hele dag, waar ook de grote pieken en dalen te zien zijn, in plaats van te kijken naar de gemiddelden. “Daarnaast is het belangrijk te kijken naar de algemene blootstelling van een persoon aan luchtvervuiling. Het meten van de afzonderlijke stoffen heeft daarin een klein aandeel.”

De gemeente Eindhoven wil, naar aanleiding van het overschrijden van de normen van het RIVM, het aantal auto’s in het centrum sterk terugdringen. Dit is volgens Close een goede manier om de luchtvervuiling tegen te gaan, maar het is volgens hem niet de enige manier. “We kunnen als burgers al heel veel doen door een kritisch te kijken naar onze eigen levensstijl. Pak een keer vaker de fiets in plaats van de auto, steek de openhaard en de barbecue minder vaak aan en ventileer je huis goed.” Daarnaast zijn er volgens Close nog heel veel economische, logistieke en politieke beslissingen die kunnen bijdragen aan gezondere lucht. “Het belangrijkste is bewustwording, door de moderne technologieën kunnen we de luchtvervuiling meten en zien we de effecten van onze keuzes. Pas daarna kunnen we er echt iets aan doen.”